راه چاره جنگ و پایان دادن آن این نیست که ما به کشورهای عربی موشک بزنیم و آمریکایی‌ها و اسراییلی ها هم با بمباران و موشکباران، زیر ساخت های ایران را  نابود کنند. بجای شستشوی خون با خون، راهی دگر برای پایان جنگ پیدا کرد.

*زمینه های جنگ که دیده نشد*

از سالها پیش، شمار فراوانی از کنش‌گران اجتماعی دلسوز، با نگرش به روابط قدرت حاکم بر جهان، هشدار دادند که بیراهه میرویم. درست است که حق وتو پنج کشور در شورای امنیت خوشایند ما نیست اما روابط قدرت در جهان کشورهای گوناگون را ناچار به پذیرش آن کرده است. اگر دستگاه فرمانروایی ما از کشورهایی خوشش نمی‌آید، راه چاره شعار مرگ بر این و آن کشور نیست.  کاش بجای خواستن مرگ برای برخی کشورها یا بجای فرستادن  نیروی لشکری به فرامرزها، خودسازی میکردیم. ای کاش کمبودهای خود را می‌دیدیم و کاهش می‌دادیم. فرصت بود تا دروغ، رشوه، ربا، تهمت، تورم و خودی و ناخودی کردن مردم را کاهش دهیم، اما نکردیم. فرصت بود برای سوادآموزی همگانی و مهار تورم کار کنیم اما بی توجه به پیامدهای منفی تورم دو رقمی، رفتیم سراغ درست کردن دیگران.

*چاره جویی، بازنگری درون*

اگرچه در برابر نیروهای متجاوز خارجی باید دفاع نمود اما یادمان باشد که همه گروه‌های اجتماعی و منتقدین و احزاب را باید به بازی گرفته شوند.

بهترین کار آن است که با روشی مناسب، با انجام انتخابات حتی از نوع زودرس،  نخبگان مردمی از طیف های گوناگون را به میدان آورد تا برای کشور چاره جویی کنند. الان مجلسی داریم که چون شمار فراوانی از نمایندگان آن پایگاه مردمی ندارند، بسیاری بسته بودنش را بهتر از باز بودنش می‌دانند. باید بجای تک روی و خود بینی، خردورزی و همه بینی را افزایش داد. گاهی اوقات یک روش یا پیشنهاد خردمندانه می‌تواند سایه جنگ را از کشور دور سازد و مردم را گذرگاه پیشرفت قرار دهد.

باور کنیم که با شیوه پیشین نمی‌توانیم به جلو رویم زیرا آنرا آزمودیم و به جنگ و ترور و کشتار رسیدیم.

همراه با دفاع از کشور، نیاز به بازنگری دیدگاه گذشته خود هستیم. در این بازنگری نگاه مهربانانه به آنهایی بکنیم که هشدار می‌دادند راهمان به جنگ می‌رسد.

اینکه یک گروه از مردم به خیابان‌ها بیایند و دیگران را نادیده بگیریم، اگرچه در کوتاه مدت می‌تواند کارگشا باشد اما در دراز مدت کارایی لازم را ندارد. باید همه مردم به میدان فکر و اندیشه بیایند و بالای کشور همه و بویژه منتقدان را خودی ببیند.

هشدار که جنگ بیرونی هنگامی پایان می‌یابد که نگرش به درون را بازنگری کرده باشیم.

دیگر آنکه دو صدایی و شعار علیه گروه مذاکره در این مرحله سم است برای کشور.

دکتر ناظم السادات