این روزها شاهد پرواز بی رویه دلار در آسمان معادلات ارزی و بازار هستیم. دلاری که سال هاست در شعار سران کشور، قرار بود نقش و سهم آن را در نوسانات بازار کم کنند اما گویی تنها یک رجز خوانی سیاسی، اقتصادی بیش نبود یا بهتر بگویم، گویی اراده و سواد انجام این تغییر در سران متولی این ماجرا در کشور، نیست.
اضافه شدن ایران به چند پیمان بین المللی و چند گروه منطقه ای و تعهدات دو جانبه با چین و روسیه هم نتوانست نقش دلار را در محاسبات امروز کشور کمرنگ کند و متاسفانه شاهد هستیم که گاه با یک توئیت، پرتاب یک موشک یا یک تهدید، قیمت این پول بین المللی به سرعت بالا رفته و تنها لحظاتی پس از آن شوک بزرگی به بازار وارد می شود و قیمت ها سر به فلک می کشد.
همه قبول داریم که بازار ایران تا حدود زیادی از حالت سنتی، ملی و اعتقادی خارج شده و دیگر کسی برای بالا بردن کرکره مغازه و شروع کاسبی اش، صلوات نمی فرستد، ذکر نمی گوید، وجدان و انصاف را در معاملات سهیم نمی داند و قرض و قسط را هم برنمی تابد، امروزه مشکل اصلی بازار، معیشت و زندگی ایرانیان این است که درآمد و دخل شان به ریال است که به اندازه یک قرن، طی سال های اخیر کم ارزش شده و خرج و نوسانات به دلاری است که خیلی ها حتی از نزدیک هم آن را ندیده و لمس نکرده اند.
سوال و چالش من از نمایندگان مجلس، از رئیس جمهور و رئیس بانک مرکزی و چند وزیر متولی این ماجرا این است که به مردم به صورت شفاف و صادقانه پاسخ دهند که چرا هنوز سایه دلار این همه بر زندگی ریالی ما نقش آفرین است و معیشت ما را هر روز به نوسان وامی دارد.
کی قرار است طبق وعده هایی که داده بودید، دخل و خرج مردم را یا ریالی و زنگی کنید و یا دلاری و رومی.
جالب اینجاست که صدها کالای گاه غیرمرتبط که هیچ سنخیتی با نوسان دلار هم ندارند بلافاصله با یک شایعه ارزی چند درصد گران می شوند و پس از نشست حباب دلار، دیگر به سطح سابق برنمی گردند که این معضل هم ضعف اساسی نظارت و نبود شفافیت، سلامت و اقتدار در کنترل بازار است.
امیدوارم که متولیان هر سه قوه در این چالش، تکلیف خودشان و مردم را در دوگانگی ریال و دلار برطرف کنند و تدبیری بیندیشند که این همه بالا و پایین رفتن دلار که غیر از حوزه اقتصادی، امنیتی و سیاسی هم شده، زندگی و معیشت مردم را شخم نزند.
هوشنگ نوبخت
