ترامپ تهدید و وصیت کرده که اگر ایرانی‌ها من را ترور کنند، همه جای ایران بمباران می‌شود و ارتش متعهد است که ظرف یکسال ایران را از بین ببرد.

آن‌وقت وزیر خارجه‌ی ما در پاسخ سوال خبرنگار آمریکایی که “اگر آمریکا رهبر ایران را ترور کند چه می کنید؟”

گفت: سیستم کار می‌کند؛ جایگزین می‌کنیم!

آیا دشمن هم مثل ما به دنبال صلح است؟

خطای محاسباتی برخی از مسئولان و نخبگان ما، گاهی این است که تصور می‌کنند چون خودشان قلباً به صلح، آرامش، مذاکره و توافق علاقه دارند و صادقانه به دنبال حل مسائل هستند، طرف مقابل (دشمن) هم دقیقاً همین نیت را دارد و با همان دیدگاه پشت میز مذاکره می‌نشیند!

این نگاه، شاید از نظر اخلاقی زیبا باشد، اما در عرصه سیاست بین‌الملل، ساده‌انگاری محض است. سیاست، میدانِ «نیت‌خوانی» نیست؛ میدانِ «محاسبات سرد» و «توازن قدرت» است. دشمن، لزوماً برای رسیدن به تفاهم، مذاکره نمی‌کند. گاهی او از «مذاکره» به عنوان یک ابزارِ جنگی استفاده می‌کند تا زمان بخرد، فشارها را بیشتر کند، یا از نقاط ضعف ما امتیاز بگیرد. وقتی ما فکر می‌کنیم دشمن هم مثل خودمان به دنبال «برد-برد» است، عملاً داریم زمین بازی را برای او هموار می‌کنیم.

خطر اصلی اینجاست که این تفکر، فقط محدود به اتاق‌های فکر باقی نمی‌ماند؛ بلکه به جامعه هم سرایت می‌کند. وقتی این پیام به مردم مخابره می‌شود که «همه چیز در حال حل شدن است» و «دشمن هم مثل ما صلح‌طلب است»، بخشی از جامعه به نوعی «خواب مصنوعی» فرو می‌رود. مردم نسبت به تهدیدها و توطئه‌های واقعی بی‌تفاوت می‌شوند و انرژی حیاتی جامعه که باید صرف هوشیاری و تقویت قدرت ملی و مطالبه‌گری شود، هدر می‌رود.

در این میان، منتقدان و واقع‌گرایان که نسبت به این خوش‌بینیِ بیش از حد هشدار می‌دهند، به جای اینکه شنیده شوند، سرکوب یا تخریب می‌شوند. به آن‌ها برچسب «تندرو» یا «مخالف صلح» می‌زنند، در حالی که واقع‌گرایی به معنای جنگ‌طلبی نیست؛ اتفاقاً به معنایِ جلوگیری از جنگ است. کسی که دشمن را همان‌طور که هست می‌بیند، نه آن‌طور که آرزو دارد باشد، بهتر می‌تواند از منافع کشور دفاع کند و صلح واقعی و پایدار را برقرار سازد.

فراموش نکنیم که در سیاست، «خوش‌بینی» می‌تواند به اندازه «جنگ‌طلبی» خطرناک باشد. صلحِ واقعی، نه با بستن چشم‌ها بر واقعیت‌های تلخ، بلکه با شناخت دقیقِ دشمن، تقویت توانمندی‌های داخلی و داشتنِ نگاهی واقع‌بینانه به میدان سیاست به دست می‌آید. کسی که دشمن را نشناسد، در نهایت بازنده بازی خواهد بود.

داود مدرسی‌یان