سالانه نزدیک به ۸۰ میلیون دلار ارز صرف واردات ورق قلعاندود و ۴۰ تا ۵۰ میلیون دلار دیگر بابت ورق پایه از کشور خارج میشود؛ نشانهای که صنعت بستهبندی ایران در راهبردیترین حلقهاش همچنان به خارج وابسته است. صنایع فولاد توانآور آسیا اما با پروژه تولید ۱۵۰ هزار تنی ورق بلکپلیت میخواهد به این وابستگی پایان دهد؛ طرحی که با فناوری آنیل پیوسته و سرمایهگذاری حدود ۱۰۰ میلیون دلاری در ۳۰ ماه اجرا میشود و بهگفته حمیدرضا فلاح، مدیرعامل این شرکت، نه فقط یک پروژه صنعتی، بلکه گامی برای امنیت غذایی و تثبیت تأمین صنایع پاییندستی است.
حمیدرضا فلاح با تشریح برنامههای توسعهای این شرکت در حوزه ورقهای قلعاندود، از اجرای پروژه تولید ورقهای بلکپلیت با ظرفیت ۱۵۰ هزار تن در سال خبر داد و گفت: این طرح با هدف کاهش وابستگی به واردات، جلوگیری از خروج ارز، تأمین پایدار مواد اولیه صنایع پاییندستی و فراهمکردن زمینه صادرات به کشورهای منطقه اجرا میشود
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا با اشاره به فرآیند تولید و جایگاه ورقهای پایه در زنجیره تولید ورقهای قلعاندود اظهار کرد: زمانی که ورق گرم تولید میشود، وارد فرآیند نورد شده و ضخامت آن کاهش مییابد. این ورقها در ادامه بهعنوان ورق پایه یا همان بلکپلیت مورد استفاده قرار میگیرند و مبنای تولید ورقهای قلعاندود هستند.
فلاح افزود: ورقهای قلعاندود دامنه مصرف بسیار گستردهای دارند و در صنایع بستهبندی غذایی، صنایع شیمیایی، صنایع اسپری و آرایشی، بخشی از صنایع الکترونیک و بهطور کلی صنعت بستهبندی مورد استفاده قرار میگیرند. ضخامت این محصولات نیز بسته به کاربرد، از حدود ۰.۱۲ میلیمتر تا ۰.۳ میلیمتر متغیر است
فناوری نورد؛ شرط تولید ورقهای فوقنازک
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا با تأکید بر پیچیدگی تولید ورقهای بسیار نازک گفت: دستیابی به چنین ضخامتهایی نیازمند فناوری و تجهیزات پیشرفتهای است که بتواند ضمن کاهش ضخامت، پیوستگی ساختار فلز را حفظ کند و مشخصات فنی، کارایی و اثربخشی مورد انتظار از محصول را تضمین کند
وی ادامه داد: در حال حاضر این فناوری در کشور در اختیار تعداد محدودی از مجموعههاست و فولاد مبارکه نیز در حوزه نورد از این ظرفیت برخوردار است. بخشی از این نیاز نیز از طریق مجموعههایی مانند فولاد غرب آسیا تأمین میشود.
فلاح تصریح کرد: محصولاتی که تاکنون در کشور تولید شدهاند، در برخی موارد توانستهاند به ضخامتهایی در حدود 0.18 میلیمتر برسند، اما برای پوشش کامل نیاز بازار و تولید ورقهای پایه در ضخامتها و مشخصات مختلف، توسعه ظرفیتهای جدید ضروری است
خروج سالانه ۸۰ میلیون دلار ارز برای واردات
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا با اشاره به نیاز کشور به ورقهای قلعاندود گفت: بررسیهای انجامشده بر اساس آمارهای گمرکی نشان میدهد سالانه حدود ۸۰ میلیون دلار ارز برای واردات ورقهای قلعاندود از کشور خارج میشود.
وی افزود: در بخش ورق پایه نیز سالانه حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون دلار خروج ارز وجود دارد. بنابراین، مجموع این ارقام نشان میدهد توسعه ظرفیت داخلی تولید ورقهای پایه و قلعاندود از منظر اقتصادی و ارزی اهمیت بسیار بالایی دارد.
فلاح گفت: با توجه به همین ضرورت و همچنین نگاه توسعهای دکتر زرندی و تیم توسعه فولاد مبارکه، تصمیم بر این شد که طرحی عملیاتی و قابل اجرا برای توسعه این زنجیره و تولید ورق سیاه تعریف شود. بر همین اساس، فرآیند اجرای پروژه از طریق فراخوان عمومی و با همکاری شرکت فنی و مهندسی بهعنوان مشاور آغاز شد
حرکت به سمت فناوری آنیل پیوسته
فلاح درباره فناوری مورد استفاده در این پروژه گفت: فناوری انتخابشده برای این طرح، فناوری ویژهای است که در کشور و حتی در منطقه نمونه مشابه گستردهای ندارد. در این پروژه از فناوری یا آنیل پیوسته استفاده خواهد شد.
وی افزود: در این مسیر از فناوری و تجهیزات تخصصی شرکتهای چینی استفاده میکنیم و تلاش بر این است که در کنار بهرهگیری از تکنولوژی خارجی، بخش مهمی از سازهها و تجهیزات مورد نیاز پروژه از ظرفیتهای داخلی تأمین شود.
فلاح ادامه داد: هدف نهایی این است که با اجرای پروژه، مسیر خودکفایی کشور در تولید این نوع ورقها تکمیل شود و بتوانیم نقش مؤثرتری در تأمین پایدار مواد اولیه صنایع پاییندستی ایفا کنیم.
ورق قلعاندود؛ محصولی راهبردی برای امنیت غذایی
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا با اشاره به اهمیت استراتژیک ورقهای قلعاندود گفت: این محصولات ارتباط مستقیمی با صنایع بستهبندی و در نتیجه امنیت غذایی کشور دارند و به همین دلیل، تأمین پایدار آنها اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی افزود: تجربه جنگ تحمیلی اخیر نیز بار دیگر نشان داد که تأمین پایدار مواد اولیه و محصولات استراتژیک در داخل کشور تا چه اندازه اهمیت دارد. در حوزه ورقهای قلعاندود نیز تلاش کردهایم حتی در شرایط دشوار، اجازه ندهیم کمبود محصول موجب ایجاد تنش در بازار شود.
فلاح تأکید کرد: با وجود اینکه فولاد مبارکه در تأمین ورق قلعاندود مورد نیاز بازار تلاش کرده است، اجرای پروژه توسعهای جدید ضروری است تا دغدغه تأمین مواد اولیه و ظرفیت تولید در سالهای آینده برطرف شود.
حرکت بازار به سمت ورقهای کروماندود
وی در ادامه به تحول در فناوری پوششدهی ورقها اشاره کرد و گفت: پس از ورود ورق پایه به خط قلعاندود، پوشش قلع به روش الکترولیتی روی سطح ورق قرار میگیرد و پس از آن، محصول در دمای حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد قرار میگیرد تا پوشش تثبیت شود
فلاح افزود: با این حال، بخشی از بازار به سمت استفاده از ورقهای کروماندود حرکت کرده است. یکی از مهمترین دلایل این تغییر، قیمت بسیار پایینتر کروم نسبت به قلع است؛ چراکه قلع یکی از گرانترین فلزات تجاری محسوب میشود.
وی تصریح کرد: البته ورق کروم اندود یک محدودیت مهم دارد و آن، قابلیت جوشپذیری پایین یا نبود امکان جوشکاری متعارف است. به همین دلیل، این ورقها عمدتاً از طریق فشردهسازی، پرس و فرآیندهای شکلدهی مورد استفاده قرار میگیرند.
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا از تعریف پروژه تولید ورق کروم اندود نیز خبر داد و گفت: این پروژه نیز در برنامه توسعه شرکت قرار دارد و امیدواریم در سال جاری بتوانیم آن را بهصورت کامل در مجموعه توانآور اجرایی کنیم.
تولید گریدهای خاص برای صنایع پاییندستی
فلاح در ادامه با اشاره به فعالیتهای شرکت در زمینه تولید گریدهای خاص گفت: طی سال گذشته، گریدهای خاصی از ورقهای قلعاندود با ویژگیهایی همچون انعطافپذیری و سختی مناسب تولید کردیم.برخی از این گریدها در گذشته عمدتاً از منابع خارجی تأمین میشدند، اما با استفاده از ظرفیتها و فناوری موجود در شرکت توانستیم این محصولات را تولید و روانه بازار کنیم
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا یکی از نمونههای این محصولات را نیاز صنعت شیرخشک عنوان کرد و گفت: یکی از نیازهای بازار در حوزه بستهبندی شیرخشک، ورقهای خاص بود که توانستیم آن را تولید و بهعنوان تأمینکننده داخلی و تکسورس وارد بازار کنیم
به گفته وی، بخش قابلتوجهی از واحدهای فعال در استان خراسان که در این حوزه فعالیت دارند، به جای واردات مستقیم، ورق مورد نیاز خود را از طریق شرکت توانآور تأمین میکنند و این روند همچنان ادامه دارد
ورود توانآور به بازار صنایع کنسرو
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا همچنین از توسعه فعالیت این شرکت در حوزه صنایع کنسرو خبر داد و اظهار کرد: در حوزه ورقهای مورد استفاده صنایع کنسروی نیز وارد بازار شدهایم و در حال حاضر این محصولات را تولید، برش و متناسب با نیاز مشتریان عرضه میکنیم.
وی گفت: با توسعه این محصولات، بخش قابلتوجهی از مشتریان صنایع پاییندستی دیگر نیازمند واردات مستقیم ورق نیستند و میتوانند نیاز خود را از تولیدکننده داخلی تأمین کنند.
فلاح با اشاره به حجم تقاضای بازار افزود: برآوردها نشان میدهد تقاضای سالانه کشور برای ورقهای قلعاندود حدود ۲۵۰ هزار تن است. بنابراین، اجرای پروژه تولید ورق پایه و توسعه ظرفیتهای تولید، یک ضرورت برای تکمیل زنجیره داخلی این محصول محسوب میشود.
بیش از ۲ هزار مصرفکننده در زنجیره مشتریان
فلاح درباره گستره مشتریان شرکت توانآور نیز گفت: تنوع مشتریان این شرکت بسیار بالاست و بیش از ۲ هزار واحد مصرفکننده بهصورت مستقیم در زنجیره مشتریان ما قرار دارند. این محصولات در صنایع مختلفی از جمله تولید اسپریهای مورد استفاده در صنایع شیمیایی، اسپریهای خوشبوکننده، صنایع غذایی، صنایع کنسروسازی، تولید شیرخشک، صنایع روغن و سایر بخشهای بستهبندی مورد استفاده قرار میگیرند.
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا افزود: برای نمونه، مجموعههایی مانند روغن بهران قرارداد اختصاصی با شرکت دارند و صنایع بهشهر و واحدهای تولیدکننده روغنهای نباتی نیز از مشتریان این محصولات هستند.
وی با اشاره به گستردگی مصرف این محصولات گفت: وقتی زنجیره تولید را از کارخانه تا فروشگاه دنبال میکنیم، تقریباً در بسیاری از محصولات مصرفی روزمره میتوان ردپای ورقهای قلعاندود را مشاهده کرد. همین موضوع نشان میدهد که این محصول چه جایگاه گسترده و استراتژیکی در اقتصاد و زندگی روزمره مردم دارد.
تبریز و خراسان؛ قطبهای مهم مصرف ورق قلعاندود
فلاح درباره پراکندگی جغرافیایی مشتریان شرکت نیز اظهار کرد: تبریز و استان خراسان از مهمترین کانونهای مشتریان ما محسوب میشوند.
وی افزود: در تبریز، بخش قابلتوجهی از مصرف مربوط به صنایع بستهبندی است و در حوزه صنایع شیمیایی و تولید روغنهای خودرو نیز تقاضای قابلتوجهی وجود دارد. در استان خراسان نیز صنایع غذایی یکی از مهمترین گروههای مصرفکننده محصولات قلعاندود هستند.
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا با اشاره به ظرفیت بالای مصرف در تبریز گفت: یکی از موارد جالب برای ما، مصرف حدود ۱۵ هزار تن ورق با ضخامت بسیار پایین، حتی در حدود ۰.۱۶ میلیمتر در یکی از مجموعههای این منطقه بود. این میزان مصرف در چنین ضخامت پایینی، نشاندهنده حجم بسیار بالای فعالیت و ظرفیت بازار است.
وی تأکید کرد: بررسی بازار نشان میدهد حتی با وجود تولید داخلی، بازار هنوز به مرحله اشباع نرسیده است و بسیاری از مصرفکنندگان همچنان با کمبود مواجه هستند و سفارشهای آنها بیش از ظرفیت فعلی تأمین است. بنابراین، فضا برای توسعه تولید و پاسخگویی به تقاضای موجود کاملاً فراهم است.
توسعه سبز؛ رویکرد اصلی توانآور
فلاح در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به رویکرد شرکت در حوزه محیطزیست گفت: فرآیندهای تولیدی که در مجموعه توانآور انجام میشود، در زمره فرآیندهای سبز قرار دارد و تلاش شده است آلایندگیهای زیستمحیطی به حداقل برسد.
وی افزود: حتی قلع مورد استفاده در فرآیند تولید، از نوع قلع با خلوص بالا است و چرخه پساب نیز تحت کنترل قرار دارد. با اجرای تصفیهخانه فاضلاب صنعتی که در هفته دولت به بهرهبرداری خواهد رسید، پساب صنعتی بهصورت کامل تصفیه و به چرخه بازمیگردد.
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا تأکید کرد: در طرحهای توسعهای نیز همین رویکرد دنبال میشود و تلاش داریم خطوطی مستقر شوند که در لبه فناوری روز قرار داشته باشند و کمترین اثر زیستمحیطی را ایجاد کنند.فناوری آنیل پیوسته یکی از فناوریهای مورد استفاده در طرح توسعه است و در طراحی پروژه، موضوعات زیستمحیطی از جمله آلودگی هوا، آلودگی صوتی، آلودگی شیمیایی و آلودگی خاک مورد توجه قرار گرفته است.
توسعه تولید، پاسخ به نیاز صنایع پاییندستی
وی اظهار کرد: تنوع بسیار بالای مشتریان و کاربرد گسترده محصولات قلعاندود نشان میدهد که این محصول یکی از حلقههای مهم زنجیره صنایع پاییندستی است. از صنایع غذایی و کنسرو گرفته تا شیرخشک، روغن، محصولات شیمیایی و بستهبندی، طیف وسیعی از صنایع به این ورقها وابسته هستند.
فلاح خاطرنشان کرد: ورود شرکت توانآور به نمایشگاه تبریز نیز با هدف ارتباط نزدیکتر با این جامعه گسترده مصرفکنندگان و شناخت دقیقتر نیازهای بازار انجام شده است.
وی افزود: برنامه ما این است که با توسعه ظرفیت تولید، تکمیل زنجیره محصولات، اجرای پروژه تولید ورق پایه و حرکت به سمت تولید TFS، ضمن کاهش وابستگی به واردات و جلوگیری از خروج ارز، امنیت تأمین صنایع پاییندستی را ارتقا دهیم و در آینده نیز زمینه حضور محصولات ایرانی در بازار کشورهای منطقه را فراهم کنیم.
مدیرعامل شرکت صنایع فولاد توانآور آسیا تأکید کرد: مسیر توسعه شرکت بر سه محور «تکمیل زنجیره تولید، حرکت در مرز فناوری و تولید سبز» استوار است و هدف نهایی، تبدیل ظرفیتهای داخلی به مزیت رقابتی پایدار در بازار ورقهای تخصصی و بستهبندی خواهد بود.
