شهرستان اردل با دارا بودن ۴۶۰ کیلومتر محور کوهستانی و صعبالعبور، یکی از پرچالشترین نقاط استان در حوزه مدیریت راهداری محسوب میشود. راهبری این شبکه گسترده در بخشهای مرکزی و میانکوه، جز با مدیریتی راهبردی و اشراف عملیاتی دقیق امکانپذیر نیست. مجموعه راهداری شهرستان اردل با بهرهگیری از ۳۵ نیروی جهادی، ۳۲ دستگاه ماشینآلات سبک و سنگین و تمرکز بر ظرفیت ۵ راهدارخانه ثابت و یک مرکز سیار، بهصورت شبانهروزی مسئولیت تأمین ایمنی و مدیریت بحران این شریانهای حیاتی را بر عهده دارد.
در ادامه، گفتوگوی اختصاصی با «احمد عالیپور»، مدیر راهداری شهرستان اردل، پیرامون اقدامات انجامشده و مسیر تحولی این حوزه را میخوانید:
نهضت نگهداری و ارتقای کیفیت محورها
سؤال: برای رفع فرسودگی و ترمیم فرونشستهای نگرانکننده در محورهای مواصلاتی، چه اقدامات عملیاتی صورت گرفته است؟
پاسخ: اولویت راهبردی ما در این دوره، توقف روند تخریب جادهها بود. بدین منظور، جهت تثبیت زیرساختها، ۱۸۵ تن آسفالت گرم با اولویتبندی نقاط بحرانی بهکار گرفته شد:
محور شیخمحمود – دهکهنه (۹۰ تن)
محور سرچاه – سرمور (۴۵ تن)
سهراهی شیخمحمود – شیخمحمود (۳۰ تن)
محور گندمکار – سهراهی سرخون (۲۰ تن)
همچنین بهمنظور نگهداری سطحی و افزایش طول عمر روسازی، عملیات لکهگیری با استفاده از ۲۸۰ تن «رودمیکس» در سطح حوزه استحفاظی اجرا گردید.
سؤال: عملکرد مجموعه در زمینه مدیریت حریم، رفع انسداد و مقابله با ریزشهای کوهستانی چگونه بوده است؟
پاسخ: راهداری در اردل، تقابلی مستمر با طبیعت خشن منطقه است. کارنامه ما در این بخش شامل موارد زیر است:
تسطیح و تنظیم حریم: ۴۳۰ کیلومتر.
ریزشبرداری و پاکسازی: ۵۹۰ نقطه پرخطر.
عملیات زمستانی: برفروبی ۱۶ هزار کیلومتر-باند و پاشش ۱۷۰۰ تن شن و نمک؛ همچنین با پیشبینی و دوراندیشی برای فصل پیشِ رو، قرارداد تأمین ۳۰۵۰ تن شن و نمک جهت تضمین ایمنی تردد منعقد شده است.
بخش دوم: ایمنی، هندسه جاده و انضباطبخشی
سؤال: وضعیت ایمنی جادهها و برخورد با تصرفات غیرقانونی حریم در چه سطحی است؟
پاسخ: ایمنی جاده، خط قرمز ماست. در همین راستا، ۳۸۰ عدد تابلو و علائم هشداردهنده نصب، ۱۸ کیلومتر خطکشی و ۲۵۰ مترمربع سرعتکاه در نقاط حادثهخیز (مانند محور سهراهی جونقان – دشتک) اجرا شد. همچنین در راستای صیانت از حقوق عامه و آزادسازی حریم، ۴ مورد رفع تصرف قاطعانه در محورهای کری – آبسرده و دشتک – افسرآباد صورت گرفت.
سؤال: ساماندهی نقاط کور و پرتگاهها چه پیشرفتی داشته است؟
پاسخ: با هدف کاهش تلفات جادهای، ۳ نقطه بحرانی (سهراهیهای افسرآباد، کری – آبسرده و سرخون) با نصب بشکههای ترافیکی، بولارد، سرعتکاه و نیوجرسی بهطور کامل ایمنسازی شدند. علاوه بر آن، با نصب ۲۴۰ متر گاردریل در گردنه مغول و ایجاد ۱۴ کیلومتر گارد خاکی، امنیت نقاط پرتگاهی بهشکل قابلتوجهی ارتقا یافت.
بخش سوم: مهندسی ابنیه و مدیریت آبهای سطحی
سؤال: وضعیت پلها و ابنیه فنی که همواره در معرض سیلاب هستند، چگونه است؟
پاسخ: بهمنظور پیشگیری از انسداد در فصول بارندگی، ۲۵۰ مترمکعب تنقیه پلها و ۱۲۰۰ متر پاکسازی کانالهای طولی انجام شد. از اقدامات شاخص در این بخش، رفع انسداد و دریواسیون «پل بالد» با حجم عملیات ۱۳۵۰ مترمکعب و احداث ۴ دستگاه آبرو جدید در محورهای لیرابی، ارجل و شیاسی بوده که از مطالبات اصلی مردم منطقه محسوب میشد.
بخش چهارم: مدیریت هوشمند و پروژههای تحولآفرین
سؤال: مهمترین پروژههایی که چهره زیرساختی منطقه را متحول کرده است، کدامند؟
پاسخ: رویکرد ما گذار از پروژههای خُرد به سمت تحولات زیرساختی است:
پروژههای اجرایی: شنریزی و زیرسازی جاده دهدلی – بادره (۴ کیلومتر)، اصلاح پیچ هفتپیران – بالد، و ترانشهبرداری و اصلاح دید در تنگ درکش ورکش با حجم ۸۰۰۰ مترمکعب.
شریان حیاتی کاج – جونقان: تعریض، اصلاح شیب و شانهسازی ۱۲ کیلومتر از این محور که نقش مؤثری در کاهش ترافیک و حوادث ایفا میکند.
پروژههای در حال اجرا: هماکنون عملیات اصلاح فرونشست در نقاط استراتژیک از جمله «دهسید خلیل»، «آبسرده – ارجل» و «روستای کری» با حداکثر توان عملیاتی در دست اقدام است.
مدیریت راهداری شهرستان اردل در بازه زمانی اخیر، با تکیه بر «توان داخلی» و «رویکرد امانی»، موفق شد پروژههایی را که سالها متوقف بودند، به سرانجام برساند. راهبرد ما در این مسیر، حذف واسطههای ناکارآمد و تمرکز بر «اجرای جهادی» برای تضمین امنیت و رفاه مردم است.
سوال: مدیریت بحران در بودجه؛ چگونه پروژههای راکد از بنبست خارج شدند؟
«جناب عالیپور، واقعیت این است که بسیاری از پروژههای زیرساختی در شهرستان اردل، سالها در باتلاق بیعملی، کمبود بودجه و بروکراسی اداری گرفتار بودهاند. با این حال، در دوران تصدی شما شاهد خروج پروژههای متعددی از وضعیت “توقف مطلق” هستیم. با نگاهی دقیق به کارنامه مدیریتی خود، مهمترین اقداماتی که موفق شدید آنها را از بنبستهای مالی خارج و به مرحله اجرا برسانید، چیست؟ لطفاً با ذکر مصادیق عینی، نحوه مدیریت این بحران را تشریح کنید.»
پاسخ: «مدیریت در شرایط محدودیت منابع، هنرِ تبدیلِ “نشدنها” به “اقدام” است. ما در این دوره، به جای اتکا به وعدههای بیپشتوانه و انتظارِ بیپایان برای تخصیص بودجههای کلان، راهبرد “اجرای امانی” و استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی را در دستور کار قرار دادیم تا پروژههایی که سالها بذر ناامیدی در دل مردم کاشته بودند، به ثمر بنشینند.
برای تبیین وضعیت پروژهها، باید میان دو دسته از اقدامات تمایز قائل شد:
نخست: پروژههای استراتژیک عمرانی (پیمانی)
بسیاری از پروژههای بزرگ که نیازمند قراردادهای پیمانکاری و اعتبارات معین هستند، اکنون در جریان اجرا یا مراحل نهایی انتخاب پیمانکار قرار دارند که اهم آنها عبارتاند از:
احداث دیوار حائل رستمآباد – دشتک (با اعتبار ۵.۱ میلیارد تومان)
بهسازی و احداث دیوار حائل چلدان به سرمازه (با اعتبار ۶.۱ میلیارد تومان)
بازسازی ساختمان اداره شهرستان (با اعتبار ۳.۷ میلیارد تومان)
احداث آبرو و تعریض پیچ روستای ملکشیر (با اعتبار ۱.۱ میلیارد تومان)
همچنین، عملیات روکش آسفالت محورهای حیاتی کاج، رستمآباد، آلیکوه و دشتک در مرحله نهایی انتخاب پیمانکار قرار دارد.
دوم: شکستن طلسم پروژههای متوقف شده (مدیریت جهادی و امانی)
وجه تمایز مدیریت ما، مواجهه با پروژههایی است که سالها به بهانه “عدم تخصیص بودجه” در وضعیت توقف مطلق قرار داشتند. نمونه بارز این رویکرد، نقطه حادثهخیز ورودی روستای شیاسی است. این پروژه که سالها به کانون خطر و نارضایتی تبدیل شده بود، در انتظار بودجههای کلان و گرفتار در چرخههای بروکراسی مانده بود. ما با اتخاذ رویکرد جهادی و استفاده از ظرفیتهای امانی، عملیات احداث یک دستگاه پل لولهای و تعریض اصولی جاده شیاسی به روستای رفن را کلید زدیم.
این پروژه نه تنها از توقف خارج شد، بلکه با هزینهای بهمراتب کمتر از پروژههای مشابه پیمانکاری و بدون درگیر شدن در فرآیندهای طولانی اداری، به مرحله بهرهبرداری رسید تا جان اهالی منطقه از حوادث جادهای مصون بماند. ما ثابت کردیم که با ارادهای راسخ، میتوان حتی بدون اتکای صرف به بودجههای سنتی، به مطالبات اصلی مردم پاسخ داد و چرخ توسعه را در مناطق محروم به حرکت درآورد.
مدیریت بحران در بودجه؛ چگونه پروژههای راکد از بنبست خارج شدند؟
«جناب عالیپور، واقعیت این است که بسیاری از پروژههای زیرساختی در شهرستان اردل، سالها در باتلاق بیعملی، کمبود بودجه و بروکراسی اداری گرفتار بودهاند. با این حال، در دوران تصدی شما شاهد خروج پروژههای متعددی از وضعیت “توقف مطلق” هستیم. با نگاهی دقیق به کارنامه مدیریتی خود، مهمترین اقداماتی که موفق شدید آنها را از بنبستهای مالی خارج و به مرحله اجرا برسانید، چیست؟ لطفاً با ذکر مصادیق عینی، نحوه مدیریت این بحران را تشریح کنید.»
«مدیریت در شرایط محدودیت منابع، هنرِ تبدیلِ “نشدنها” به “اقدام” است. ما در این دوره، به جای اتکا به وعدههای بیپشتوانه و انتظارِ بیپایان برای تخصیص بودجههای کلان، راهبرد “اجرای امانی” و استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی را در دستور کار قرار دادیم تا پروژههایی که سالها بذر ناامیدی در دل مردم کاشته بودند، به ثمر بنشینند.
برای تبیین وضعیت پروژهها، باید میان دو دسته از اقدامات تمایز قائل شد:
نخست: پروژههای استراتژیک عمرانی (پیمانی)
بسیاری از پروژههای بزرگ که نیازمند قراردادهای پیمانکاری و اعتبارات معین هستند، اکنون در جریان اجرا یا مراحل نهایی انتخاب پیمانکار قرار دارند که اهم آنها عبارتاند از:
احداث دیوار حائل رستمآباد – دشتک (با اعتبار ۵.۱ میلیارد تومان)
بهسازی و احداث دیوار حائل چلدان به سرمازه (با اعتبار ۶.۱ میلیارد تومان)
بازسازی ساختمان اداره شهرستان (با اعتبار ۳.۷ میلیارد تومان)
احداث آبرو و تعریض پیچ روستای ملکشیر (با اعتبار ۱.۱ میلیارد تومان)
همچنین، عملیات روکش آسفالت محورهای حیاتی کاج، رستمآباد، آلیکوه و دشتک در مرحله نهایی انتخاب پیمانکار قرار دارد.
دوم: شکستن طلسم پروژههای متوقف شده (مدیریت جهادی و امانی)
وجه تمایز مدیریت ما، مواجهه با پروژههایی است که سالها به بهانه “عدم تخصیص بودجه” در وضعیت توقف مطلق قرار داشتند. نمونه بارز این رویکرد، نقطه حادثهخیز ورودی روستای شیاسی است. این پروژه که سالها به کانون خطر و نارضایتی تبدیل شده بود، در انتظار بودجههای کلان و گرفتار در چرخههای بروکراسی مانده بود. ما با اتخاذ رویکرد جهادی و استفاده از ظرفیتهای امانی، عملیات احداث یک دستگاه پل لولهای و تعریض اصولی جاده شیاسی به روستای رفن را کلید زدیم.
این پروژه نه تنها از توقف خارج شد، بلکه با هزینهای بهمراتب کمتر از پروژههای مشابه پیمانکاری و بدون درگیر شدن در فرآیندهای طولانی اداری، به مرحله بهرهبرداری رسید تا جان اهالی منطقه از حوادث جادهای مصون بماند. ما ثابت کردیم که با ارادهای راسخ، میتوان حتی بدون اتکای صرف به بودجههای سنتی، به مطالبات اصلی مردم پاسخ داد و چرخ توسعه را در مناطق محروم به حرکت درآورد.
